Toon alles (1)

6. Impact meten is so ten seconds ago! (not)
Eerst was het de heilige graal, nu dreigt het 't pispaaltje te worden: impactmeting. Apostelen van de impactmeting krijgen in de gaten dat je binnen het Land van Goed Doen meer vliegen met stroop vangt, dan met azijn. Dr. Kellie Liket, nooit te beroerd om impactknuppels in het charitatieve hoenderhok te slingeren, kwam met een retorische vondst. Omdat het CBF ook meer aandacht zal gaan besteden aan de maatschappelijke prestaties van goede doelen was Liket gevraagd een verhaal te houden over het begrip 'impact' tijdens de presentatie van de eerste Erkende goede doelen deze zomer. Liket, in 2014 gepromoveerd op impactmeting door goede doelen, 'excuseerde zich' voor het feit dat goede doelen steeds maar wordt gevraagd hun impact te 'meten'. Het gaat echter om impact 'weten', aldus Liket, die goed lijkt te begrijpen dat het doordrammen op impactmetingen vooral een averechts effect heeft op de bereidheid van goede doelen hun prestaties in kaart te brengen en als richtsnoer voor hun strategie te gebruiken. Veel impactinformatie is feitelijk al bekend, zo betoogde Liket.
Leuk geprobeerd Liket.
De debunkers van impactmeting doorzien dit woordenspel, maar zij kunnen echter niet ook om dit grondprincipe heen: als je je impact niet wilt (dus niet 'kunt') meten, weet je ook niet of je op de goede weg bent. Het argument dat het ‘helaas niet makkelijk is om de impact van sociaal ondernemerschap op een goede manier te evalueren’ is... zeg maar... niet erg overtuigend.
DDB Expert Peter Scholten zegt het zo: 'Niet alles wat meetbaar is heeft waarde en niet alles van waarde is meetbaar'. Dat is een mooie tegelwijsheid natuurlijk, maar verder behoorlijke onzin. Want als iets waarde heeft en je kunt het niet meten, hoe weet je dan dat het waarde heeft? Precies... door het te onderzoeken. En of het nu gaat om geluk, welzijn, zelfbeeld of empowerment… als je erin investeert, moet er iets veranderen op die gebieden. Meten is niet meer dan het in kaart brengen van de verandering als gevolg van jouw investering of inzet. Wie geluk – of beter: de verandering in geluk – niet kan meten, zal nooit weten of zijn inspanningen zinvol zijn.'
Slim Scholten, maar blijft staan dat het nog niet altijd even duidelijk is hoe een goed doel goed meetbaar gemaakt kan worden. Dat heeft volgens Scholten - en nu echt even opletten - te maken met het verschil tussen een doel en een resultaat. Een doel kan relatief eenvoudig worden beschreven. Bijvoorbeeld: het doel voor komend jaar is om tweehonderd mensen te trainen in omgang met getraumatiseerde vluchtelingen. Dit doel kan worden gerealiseerd, zonder dat er veel mensen zijn die ook daadwerkelijk iets aan de training hebben gehad, of er iets mee zullen gaan doen. 
Scholten: 'Vaak valt men terug in het benoemen van output-gerichte doelstellingen. Dat is niet verwonderlijk, want het is nu eenmaal makkelijker en meetbaarder om output te scoren. Maar helaas, allemaal niet veel informatie gevend over het einddoel van een goed doel of non-profitorganisatie: het realiseren van een verandering (of het tegengaan ervan), waarmee een probleem kan worden opgelost. Een doel is niet altijd een zinvol resultaat.'
En zo is het maar net: 'alle honger de wereld uit' is een prachtig doel. Maar helaas nog geen resultaat.

7. Balletje, balletje bij de goede doelenloterijen
Het was de verandering die je wist dat zou komen... New kid on the block 'Lottovate' lukte het als eerste om het gesloten loterijsysteem met een beperkt aantal vergunninghouders in Nederland open te breken. De zware lobby vanuit de beneficianten van de bestaande goede doelenloterijen om de deuren hermetisch gesloten te houden is hierdoor uitgegaan als een kapotte stofzuiger. De argumenten van deze lobby: met nieuwe commerciële partijen haal je het paard van Troje in huis en vernietig je een goedwerkend systeem dat veel geld oppompt voor goede doelen. Dat laatste wordt door Lottovate Nederland-directeur Peter Paul de Goeij glashard ontkend: 'Het loterijsysteem is voor het eerst in ruim 26 jaar echt open voor nieuwe aanbieders. De consumenten en de goede doelen zijn alvast de winnaars. Je kunt straks immers uit meerdere, modernere loterijen kiezen en de goede doelen varen er wel bij. Met een grotere totale loterijomzet in Nederland blijft er ook meer over voor sport en goede doelen, ook voor organisaties die tot op heden helaas nog niet in aanmerking kwamen voor loterijafdrachten.'
Overwinningsretoriek? Het laatste is een nauwelijks verholen opmerking over een duidelijke zwakte in de verdediging van het huidige systeem: daarin mogen de vergunninghouders immers zelf bepalen wie beneficiant wordt. Op die selectie was en is er altijd venijnige kritiek geweest. Het onderschatte sentiment onder de niet-beneficianten was daarom: kunnen wij eindelijk ook een keer mee-eten van die baggervette loterijtaart! Gevolg: het balboekje van Lottovate's De Goeij puilde uit van de afspraken met beneficianten-in-spe...
Of die nieuwe concurrentie - overigens ook met nieuwe online spelletjes - daadwerkelijk een verrijking of verarming gaat zijn voor de Nederlandse charitas is nu nog niet te zeggen. De geest is in elk geval uit de fles. En die past er nu echt niet meer in.
 
gerelateerde items