Wetenschap & Onderzoek

Stimuleert photoshoppen donatiegedrag?

Als mensen een foto zien van een schattige panda zijn ze eerder geneigd geld te doneren dan wanneer ze een afbeelding van een tarantula onder ogen krijgen. Dat is nu eenmaal het trieste lot van dieren die wat minder knuffelbaar zijn. Het al vele jaren bekende effect blijkt nu zó sterk dat mensen zelfs meer geld geven als ze een foto zien die overduidelijk bewerkt is om een schattig dier nog schattiger te laten ogen.
Een schattige panda nog schattiger laten ogen.  
Een schattige panda nog schattiger laten ogen.  

Onderzoekers van Deakin University (Australië) en Oxford University (VK) toonden groepen proefpersonen foto’s van verschillende dieren. De beelden waren in verschillende mate bewerkt. Deelnemers moesten een hypothetisch geldbedrag verdelen over de dieren. Wat bleek? Dieren wier foto overduidelijk was gephotoshopped zodat ze er schattiger uitzagen (aaibaarder, grote ogen, geen scherpe tanden) brachten duidelijk het meeste geld in het laatje. Tenminste, bij de groep deelnemers die uit het algemene publiek was geworven. Een groep natuurbeschermers die ook meedeed aan de studie had juist een afkeer van de verschattigde foto’s en koos voor de onbewerkte beelden.

Minder giften via smartphone

Mensen die geld doneren via hun smartphone zijn minder vrijgevig dan mensen die een goed doel steunen op een computer. Dat blijkt uit een studie van de University of Connecticut (VS). Wie met zijn telefoontje bezig is, is meer op zichzelf gericht. Dat gaat minder goed samen met de empathie en het altruïsme dat komt kijken bij het doneren van geld.

In een eerste studie vroegen de onderzoekers 232 proefpersonen om een enquête in te vullen. Het kleine geldbedrag dat ze ermee verdienden mochten ze óf doneren aan het Rode Kruis óf zelf houden. Wat bleek? Van de deelnemers die de enquête op

Lees verder >
Organisatienieuws

Met de publicatie van criteria voor Maatschappelijk Nut Investeringen neemt het Ministerie van Financiën belangrijke barrières weg voor fondsen met ANBI status om te investeren in sociale en duurzame ondernemingen. Sociale en duurzame ondernemingen spelen een cruciale rol in de transitie naar een nieuwe, eerlijke en duurzame economie. Dit maatschappelijk deel van de economie is hard gegroeid de afgelopen jaren, toch zijn er in Nederlands nog steeds drempels. Een daarvan was het bestedingscriterium van de ANBI dat onderscheid maakt tussen donaties en investeringen. Vanaf heden vallen alle investeringen die voldoen aan de criteria automatisch binnen het bestedingscriterium. Dit maakt het opschalen van investeringen in sociale en duurzame ondernemingen mogelijk. Dat geeft duidelijkheid en draagt bij aan een gelijk speelveld. Aldus de FIN. 

Einde 'rulings'

Het persbericht vervolgt: het Ministerie van Financiën en de FIN, de branchevereniging van fondsen en foundations, hebben gezamenlijk criteria opgesteld voor het investeren in sociale en duurzame ondernemingen door fondsen. Het gaat om investeringen in ondernemingen met sociale en duurzame doelstellingen die aansluiten bij de maatschappelijke doelstellingen van deze fondsen. De investerende fondsen vormen een grote en diverse groep met uiteenlopende doelstellingen. Een belangrijke gemene deler is de ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) die gebonden is aan strikte regels. Een daarvan is het bestedingscriterium: wat een ANBI aan donaties of opbrengst van het vermogen ontvangt, moet zij uitgeven aan de algemeen nuttige doelstelling. Investeringen worden niet als uitgaven gezien, maar als opbouw van het vermogen. Voorheen moesten ANBI’s die wilden investeren in sociale en duurzame ondernemingen daarover een individuele afspraak met de Belastingdienst maken, een zogenaamde ruling. Op 2 april 2024 zijn de criteria gepubliceerd en gelden ze voor de hele sector, zodat er geen rulings meer nodig zijn. 

Maatschappelijk Nut Investeringen

Met de publicatie van de criteria worden alle investeringen die aan deze criteria voldoen gekwalificeerd als ‘Maatschappelijk Nut Investeringen’ en vallen deze automatisch binnen het bestedingscriterium. De criteria kunnen als volgt worden samengevat:  Het primaire doel van de investering is het rechtstreeks verwezenlijken of bevorderen van één of meer van de algemeen nuttige doelen van de ANBI, zoals opgenomen in haar statuten.  De investering is geen zakelijke activiteit met als primair doel daarmee een voordeel te behalen.  Het bedrag van de investering moet door de organisatie waarin wordt geïnvesteerd (nagenoeg) geheel worden aangewend ten behoeve van de activiteit(en) die of het project dat verband houdt met het doel van de investerende ANBI. Een bestuurder van de ANBI of een aan deze bestuurder gelieerd persoon (natuurlijk persoon of rechtspersoon) is op geen wijze betrokken als oprichter, bestuurder, aandeelhouder, andere kapitaalverschaffer of werknemer van de onderneming waarin de ANBI investeert. De ANBI neemt de algemeen nut investering in haar financiële administratie en jaarrekening herkenbaar op als algemeen nut investering. De ANBI neemt het doen van algemeen nut investeringen ook op in haar beleidsplan of tussentijdse aanpassing daarvan.  De criteria zijn vastgesteld aan de hand van de praktijkervaring en de individuele rulings van diverse leden van de FIN.

Opschaling is hard nodig

Nu de criteria zijn gepubliceerd kan de sector opschalen en dat is hard nodig, aldus de FIN. Zonder duurzame en sociale ondernemingen kunnen we de grote economische en sociaal-maatschappelijke uitdaging waar we voor staan niet invullen, zoals de energietransitie, circulariteit van grondstoffen, goede arbeidsomstandigheden en een eerlijke welvaartsverdeling. Dit belang wordt onderschreven door de Nederlandse- en de Europese overheid. Zo onderkent de Europese Commissie in haar Social Economy Action Plan het belang van de sociale, economie als antwoord op de grote uitdagingen waar Europa voor staat. 'Met de groeiende druk op het milieu en de toenemende ongelijkheid is het cruciaal dat we investeren in ondernemingen die bijdragen aan een duurzame en rechtvaardige economie. Sociale en duurzame ondernemingen spelen een essentiële rol bij het aanpakken van deze urgente uitdagingen.'

Lees verder >
Elders gelezen
Influencers stimuleren geefgedrag. 
Influencers stimuleren geefgedrag. 

Invloed influencers op jonge donateurs

In een tijdperk waarin veel jongeren (18-25 jaar) voornamelijk digitaal geëngageerd zijn, speelt de invloed van social media een cruciale rol in het vormen van hun opvattingen en gedragingen, inclusief hun bereidheid om te doneren aan goede doelen. Zo blijkt uit onderzoek.

Lees verder >


Opinie
Giftenaftrek als instrument voor politieke eisen? 

Giftenaftrek versus geefsubsidie

Rien van Gendt |
In het rapport over de evaluatie van de giftenaftrek, dat nu bij de Tweede Kamer ligt, wordt de discussie weer eens opgerakeld of de giftenaftrek niet zou moeten worden ingeruild voor geefsubsidies. Ik zeg: alle hens aan dek. Waarom? Omdat er twee grote bezwaren kleven aan geefsubsidies.
Marnix van Rij.

Uitstel van executie na evaluatie giftenaftrek

Bert Koopman |
Filantropie gaat over liefdadigheid: het vrijwillig ter beschikking stellen van kennis, vaardigheden en netwerken. En over geld. Onlangs verscheen de gevreesde evaluatie van de giftenaftrek. Demissionair staatssecretaris Van Rij (Financiën) stuurde het rapport naar de Tweede Kamer. Een nieuw kabinet moet beslissen. En dat terwijl de kracht van de civil society belangrijker is dan ooit.
Bert Koopman. 

Zet de ramen en luiken eens open

Bert Koopman |
De sector Filantropie is nogal naar binnen gericht. Hoogste tijd om de ramen en luiken wijd open te zetten en inspiratie te putten uit het buitenland. Het deed Filantropie Platform DDB besluiten om de samenwerking te starten met Alliance Magazine, het Britse vakblad dat bericht over filantropie en sociale investeringen wereldwijd. Een magazine met een brede scope en een scherp oog voor de urgente noden van deze tijd.
· · · ·

Dienstverlening
Winnaar Top 10 zakelijk
Frank Aalderinks, hoofd Filantropie Advies bij ABN Amro MeesPierson, werd eind november uitgeroepen als nummer 1 dienstverlening (Finance & Governance, Tax & Legal). Lees het interview en ook de Laudatio, uitgesproken door de juryvoorzitter.

Interview | Laudatio
Prijsuitreiking
Winnaar Oeuvre Award 2023
Theo Schuyt, hoogleraar Filantropische Studies aan de VU Amsterdam, ontving eind november de Oeuvre Award 2023. Lees interview en ook de Laudatio, uitgesproken door de juryvoorzitter. 
 

Interview | Laudatio