Toon alles (1)

De 8 opmerkelijkste filantropietrends van 2016

15 december 2016, 07:00
Voor onder de kerstboom: het filantropisch jaar kruidig geduid
Voor onder de kerstboom: het filantropisch jaar kruidig geduid
Hoe gaat filantropisch 2016 de boeken in? De Dikke Blauwe maakte een kort en persoonlijk gekruid overzicht van de acht opmerkelijkste trends van het afgelopen jaar.
 
1. Bye bye blingbling
De aanstelling van Sander Schimmelpenninck als nieuwe hoofdredacteur van het zakenblad Quote is meer dan een voetnoot in uitgeefland. Het is ook een teken des tijds. De jonge Schimmelpenninck heeft er namelijk geen geheim van gemaakt dat hij niet alleen geld belangrijk vindt voor zijn blad, maar vooral ook wat je ermee doet. Hij is daarmee spreekbuis van een nieuwe generatie die maatschappelijke impact hoger op het lijstje heeft staan dan al zijn voorgangers bij elkaar. Niet dat de Bollinger champagne, 110 meter-jachten en botox-verkeringen in de ban worden gedaan, maar de toon is gezet: het nieuwe statussymbool is geen rinkelende Rolex, maar je eigen foundation.
Het initiatief van De Dikke Blauwe - 'De Blauwe Belofte', in navolging van 'The Giving Pledge' - is ook zo'n teken des tijds: gulle voorbeelden zouden navolgers moeten stimuleren tot meer maatschappelijke vrijgevigheid. Gemakkelijk zal het niet worden: nog eerder zullen de geheime nucleaire lanceercodes openbaar worden dan dat een vermogende Nederlander openheid over zijn filantropische activiteiten geeft. Goed doen, doen Nederlandse rijken vaak nog in oorverdovende stilte. Een mooie klus om die omerta te doorbreken.
 
2. SIB's wassen niet witter
In Engeland zijn ze al heel gewoon, maar in Nederland werd de eerste Social Impact Bond pas in 2013 uitgegeven door pionier Start Foundation. 2016 was echter het doorbraakjaar voor de SIB, maar deze als wondermiddel aangeprezen financieringsvorm om de aanpak van maatschappelijke problemen te bekostigen blijkt het zeker (nog) niet te zijn.
Wat is ook al weer een SIB? Private partijen investeren in het oplossen van een maatschappelijk probleem. Er wordt vooraf een doel afgesproken dat kan worden geëvalueerd in concrete meetbare resultaten. Als de resultaten worden bereikt, dan ontvangt de investeerder zijn investering terug, plus een vooraf afgesproken rendement. Blijven resultaten uit, dan verliest de investeerder zijn inleg of een deel daarvan. Helaas pindakaas.
Na de eerste juichverhalen begint de toonhoogte over de SIB nu wat te zakken van extase naar realisme. 'Een mooi vehikel op papier, maar in de uitwerking moet je even opletten', zegt DDB Expert Social Impact dr. Peter Scholten, auteur van het boek 'Social Impact Bonds. Van fenomeen naar praktijk. 'Sommige mensen zijn erg enthousiast over de SIB, simpelweg omdat het een nieuw fenomeen is. Soms vergeten ze daarom kritisch te zijn op de aannamen waarop een project gestoeld is.'
Scholten geeft een typerend voorbeeld: een ambtenaar vraagt aan de desbetreffende gemeentelijke dienst of er wel voldoende werkloze cliënten zijn die zouden kunnen meedoen aan een re-integratieproject. Zonder dat ook maar enige database geraadpleegd wordt, krijgt hij een volmondig: ja! Vervolgens wordt er een contract afgesloten met de financier en de dienstverlener. Maar gaandeweg blijkt het toch lastig om überhaupt kandidaten te vinden die aan de voorwaarden voldoen. Die gemeente heeft daarom de grootste moeite in haar deel van de overeenkomst te voorzien: het aanleveren van voldoende kandidaten...
SIB's zijn net als Prins Charles: troonpretendent, maar voorlopig nog geen koning.
 
3. Major donors blijken zelf te kunnen denken
Clichés zijn er te over voor de 'major donors', de private veelgevers aan het goede doel. Ze zouden de geldboompjes zijn die relatiemanagers van goede doelen vooral moeten plukken op 'emotie' en op 'de relatie' (al weet bijna niemand wat dat is). Uit onderzoek van onder andere Filantropie in Nederland wordt echter steeds duidelijker dat major donors lang niet altijd lijdzaam afwachten totdat een goed doel hen komt activeren. Major donors blijken zowaar zelfstandig denkende wezens die zelf op pad gaan op zoek naar een juiste match van hun geld en hun idealen.
Een ander cliché: de major donor is een vermogende erfgenaam of rentenier. Dat maar beeld zou aanzienlijk moeten worden bijgesteld, meent ABN AMRO MeesPierson. De private bank liet Maastricht University voor de tweede keer een groot onderzoek doen naar het donatie- en investeringsgedrag van haar welgestelde clientèle met gemiddeld drie miljoen euro op de bank. En wat bleek? Erfgenamen met een groot vermogen geven in dit onderzoek gemiddeld drie mille jaarlijks aan het goede doel, maar ondernemers en werknemers met een hoog inkomen wel drie tot vier keer zoveel. Ook als percentage van het inkomen gaven werknemers het meest en erfgenamen het minst. Is er dus een nieuwe filantroop in opkomst: de Geefondernemer? Die conclusie is begrijpelijk, maar voorbarig, want de uitkomsten van het onderzoek zijn niet representatief voor de totale populatie 'vermogenden' in Nederland. Wel is het een bevestiging van een algemene trend: meer major donors willen meer invloed op de impact van hun donatie of investering.
gerelateerde items