Toon alles (2)

6. Familie Leer, Van Leer Foundation – ruim €1,3 miljoen
De Van Leer Foundation beschikt over een budget van naar schatting ruim € 18 miljoen. Een klein deel daarvan, € 1,3 miljoen, gaat naar financiering van activiteiten en organisaties zoals De Argumentenfabriek. De Argumentenfabriek is opgericht door de econoom Frank Kalshoven en filosoof en psycholoog Kees Kraaijeveld, beiden tevens redacteur van de Volkskrant, om ons te helpen in onze worsteling met wat zij de informatie-paradox noemen: door de vele informatie die op ons afkomt, raken we het spoor bijster. Dat zal ongetwijfeld zo zijn, maar niet als het gaat om informatie over filantropie: daar is het eerder het gebrek aan informatie dat ons parten speelt. Een onderzoekje door De Argumentenfabriek waard, heren.
 
7.Frederik van Beuningen, Stichting Elise Mathilde Fonds – €1 miljoen
Het Elise Mathilde Fonds, vernoemd naar een oudtante van de oprichter Frederik van Beuningen, doet eenmalige donaties aan projecten op cultuur- én liefdadig gebied waar veel vrijwilligers hij betrokken zijn. Van het jaarlijks uit te keren bedrag, € 1 miljoen, hebben onder andere
Rotterdamse Fondsen en Stichting Noodhulp Utrecht kunnen profiteren. En andere organisaties die ten doel hebben behoeftige personen en instellingen te ondersteunen die ‘een algemeen sociaal, cultureel of ideëel doel nastreven’.
 
8. Loek Dijkman - Stichting Utopa – €1 miljoen
Vorig jaar publiceerden we een interview met de oud-topman van het verpakkingsbedrijf Topa. Een openhartig gesprek, alleen over het bedrag dat hij via de stichting Utopa schenkt aan goede doelen, en dan met name ter bestrijding van maatschappelijke noden in Nederland, deed hij er het zwijgen toe. Na publicatie van de lijst liet hij ons weten dat we zijn bijdrage, iets minder dan € 1 miljoen, te laag hadden ingeschat. Dat trekken we ons natuurlijk aan, maar ja, Dijkman moet wel bedragen noemen, al is het maar bij benadering, om een echte sprong op onze lijst te kunnen maken. Ter aanmoediging zetten we hem dit jaar een plaatsje hoger.
 
9. Familie Bladt - Bladt Charity – €0,5 miljoen?
Bladt Charity is de volgende nieuwkomer, de stichting opgericht door de familie Bladt die na de verkoop van een goedlopend bedrijf – vooral onroerend goed – ‘iets terug wil doen voor de samenleving’. Met haar stichting ondersteunt de familie projecten die ‘iets nieuws en extra’s betekenen voor groepen mensen die bijzondere hulp of aandacht nodig hebben’. Dat doet ze met ‘relatief bescheiden bijdragen aan projecten die verhoudingsgewijs grote groep mensen blij maken’. Een willekeurige greep uit de projecten leert dat het lopende jaar de volgende initiatieven voor financiering in aanmerking komen: Protalents G-voetbaldag, Op vakantie met Lobstar, Kadera-spelenkermis, Rolstoeldans-kampioenschappen, Plantage-Ouderenfestival en GVO-speelweek. Onze schatting van het bedrag dat de stichting uitkeert, is conservatief – we houden het op een half miljoen euro – waardoor Bladt Charity volgend jaar wellicht tot de stijgers behoort; altijd sympathieker dan een plaatsje te moeten zakken.
 
10. John Fentener van Vlissingen, John and Marine van Vlissingen Foundation – € 450 duizend
De foundation van een telg van wat al decennialang de rijkste familie van Nederland is, John Fentener van Vlissingen, en diens vrouw Marine Comtesse de Pouratés, verstrekt uitkeringen aan instellingen die gericht zijn op culturele, wetenschappelijke, ideële, sociale, levensbeschouwelijke, charitatieve en/of andere algemeen maatschappelijke doeleinden. We vermoeden dat de oprichter en diens vrouw nog even rijk zijn en dat ook het bedrag dat zij via de stichting hebben geschonken niet substantieel afwijkt van voorgaande jaren. Een goede laatste dus.
 
Verantwoording (redactie Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken)
De plaats op de ranglijst wordt bepaald door het jaarbudget en niet door het totale vermogen. Deze nieuwe top 10 is geactualiseerd met behulp van reacties die we op de eerste aflevering kregen. Dank zijn we ook verschuldigd aan het onvolprezen maandblad Quote, dat als een van de eerste wist te melden dat de oprichter van uitzendgigant Randstad, Frits Goldschmeding, ‘ietwat too late’ als filantroop uit de kast was gekomen.
Deze tweede top 10 van Gulle Gevers kent een paar forse veranderingen vergeleken met vorig jaar. Zo is de Turing Foundation van TomTom-man Pieter Geelen – vorig jaar nog nummer 5 op de lijst – verdwenen. Het jaarbudget van € 3,5 miljoen blijkt volgens zeggen van de foundation niet besteed te worden aan projecten ‘op het gebied van sociale noden in Nederland’. Voor ons blijven uitgaven waarmee kinderen in de grote steden naar het museum kunnen sociale uitgaven, maar het lijkt er toch op dat het merendeel van de bestedingen naar ontwikkelingslanden gaat. Transparantie blijft lastig voor de Nederlandse filantropen. Dat de Hooge Raedt Groep FEMI van Ruud Bakhuizen – vorig jaar nummer 6 – uit de lijst is verdwenen, heeft daar alles mee te maken. Hoeveel dit fonds nu uitgeeft aan de bestrijding van maatschappelijke noden in Nederland is niet goed in beeld te krijgen, maar ook hier lijkt het grootste deel naar het buitenland te gaan.
Gosse Bosma, directeur van het samenwerkingsverband van vier koepelorganisaties uit de filantropische sector, erkent dat transparantie geen prioriteit heeft. Ze zijn niet zoals de goede doelenorganisaties afhankelijk van publieke steun. Maatschappelijke verantwoording is nauwelijks een kwestie. ‘Zolang iemand beschikt over zijn eigen geld, is hij er tenslotte eigen baas over. Het ene vermogensfonds wil niet transparanter zijn dan wettelijk vereist en de ander zet de luiken meer open, en zoekt de verbinding met andere organisaties.’ Bosma verwacht wel dat er de komende jaren meer debat zal komen over transparantie.  We merkten het al eerder op. Wie de bedragen van deze tien fondsen bij elkaar optelt, komt niet verder dan enkele tientallen miljoenen. Volgens een conservatieve schatting geven al onze rijken bij elkaar €184 miljoen uit aan sociale doelen in Nederland. Niet alleen als het gaat om transparantie, maar ook gemeten naar hun giften  blijven onze filantropen bescheiden.
(JvD/MH)
 
* De tekst van deze Top 10 is met toestemming overgenomen uit Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, ZOMER 2016 nummer 2
 
2/2
gerelateerde items