Een idealistische vrijgezel

Abed’s ogen glanzen als hij de begintijd terughaalt: ‘Ik was een idealistische vrijgezel, een mid-dertiger, en ik had het eigenwijze idee dat ik met een aanpak kon komen die wél effectief was. Mijn vrienden en familie dachten dat ik stapelgek was, maar ik wist toen al zeker: ik kan het verschil maken, vooral gebaseerd op heel nuchtere management skills. Dat zei mijn kennis als accountant en mijn ervaring bij Shell.’
 


Community dynamics

Het verhaal van Abed is een schoolvoorbeeld van ontwikkelingshulp die helemaal is opgezet vanuit de werkelijke behoeften van de grantees. Een probleem dat veel hulp aankleeft is immers dat die meer een projectie is van de goed-doeners dan dat een oplossing wordt geboden voor realistische problemen. Dit betekende dat Abed en zijn team eerst veel aandacht schonken aan het observeren en analyseren van de community dynamics: hoe liggen daar de machtsverhoudingen? Wie beïnvloedt wie? Welke factoren hebben de meeste impact? Hoe en in welke stadia verloopt precies het proces van arm-armer-armst? Met die kostbare informatie begon BRAC te bouwen aan een methode die rekening hield met real life problems, cultuur, verhoudingen en gender.

Tien jaar lang van deur tot deur

Een voorbeeld daarvan geeft Abed over de beginjaren zeventig: ‘Vrouwen kregen toen gemiddeld bijna zeven kinderen. We zagen de zuigelingensterfte in Bangladesh helemaal door het plafond gaan. We onderkenden dat we dat geboortencijfer nooit naar beneden zouden krijgen zonder eerst de zuigelingensterfte aan te pakken. Om dat te bereiken investeerden we zwaar in voorlichting over het belang van vloeistof bij uitdroging door diarree, toen een nummer 1-doodsoorzaak.
Tien jaar lang zijn we van deur tot deur gegaan om de moeders voor te lichten en te trainen. De resultaten? Die waren in het begin bijna ontmoedigend: minder dan 17% van de moeders paste de kennis en vaardigheden om hun zuigelingen in leven te houden toe. Maar we gaven niet op. Van deur tot deur: we mobilized the nation. Een decennium lang, totdat we elk huishouden in het land bereikt hadden. Zuigelingensterfte door diarree daalde met 80%, het onder 5 jaar-sterftecijfer daalde van één op de vier kinderen naar 38 per duizend.’

Vrouwen hebben nu een keuze

Abed kijkt mij triomfantelijk aan om te zien hoe deze cijfers op mij inwerken. Een lichte en historisch goed verklaarbare rivaliteit met het grote buurland India schiet dan als een duveltje naar boven: ‘Het inkomen per hoofd van de bevolking is in India twee keer dat van Bangladesh, maar daar ligt het sterftecijfer voor zuigelingen ook twee keer hoger dan in ons land… Onze zorg is verbeterd, onze voedselproductie verdrievoudigd, onze economische groei is 7% en het gemiddelde kindertal per gezin is van bijna zeven teruggebracht naar twee. Ja u hoort dat goed: twee… Vrouwen hebben, als het op kinderen krijgen aankomt, nu weer een keuze. En die keuze hebben we hen aan de deur gepresenteerd.’

Loskomen van mislukte methodes

Nu, 45 jaar verder, is er nog niets van zijn ambitie geërodeerd, maar naïef is Abed zeker niet: ‘De wereld is veranderd en op veel punten hebben we significante vooruitgang gezien, maar in een aantal opzichten vechten we nog steeds dezelfde oorlogen. De aanpak van ontwikkelingswerk met name in Afrika heeft op een aantal punten in de beginjaren hopeloos gefaald. Corruptie woekert nog steeds in onze samenleving, maar toch zijn de fundamentele indicatoren van mensenlevens enorm verbeterd. Ik denk dat dat komt doordat wij geleerd hebben om op juiste indicatoren te focussen: harde feiten en cijfers, zoals het geboortesterftecijfer, het onder 5 jaar sterftecijfer, gezinsinkomens, alfabetisering en ga zomaar door. Als we ons niet op deze zaken blijven concentreren - de cijfers die het verhaal vertellen van hoe de levens van mensen daadwerkelijk zijn veranderd – zullen we nooit loskomen van de mislukte methodes uit het verleden.’
gerelateerde items