Grijs is een mooie kleur

3 juli 2019, 06:00
Grijs is een mooie kleur
Grijs is een mooie kleur
Ondanks als scherp ervaren tegenstellingen in het publieke debat, zijn Nederlanders eensgezind over wat Nederland tot Nederland maakt. We zijn het in de basis zelfs erg met elkaar eens! Dit blijkt uit het verleden week verschenen rapport Denkend aan Nederland van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP); een onderzoek naar wat Nederland voor de Nederlanders betekent. Uit het SCP-rapport blijkt ook dat de uitersten in het maatschappelijk debat klein zijn in aantal, maar fel in toon. Het gaat bij deze flankendiscussies vooral over een normatieve botsing van wereldbeelden. Laat daar nu het grootste deel van de Nederlanders niet mee bezig zijn! 
 
NRC Handelsblad geeft nadere duiding aan deze uitkomst: ‘Volgens het SCP is Nederland lang niet zo verdeeld als politici doen geloven. Politiek heeft de kloof met burgers vergroot. Politici kunnen polarisering aanwakkeren, door één archetype tot gewone Nederlander te verheffen en diens opvattingen tot de standaard. Dáár moet naar geluisterd worden, de rest moet zich schikken. Daarmee bereiken politici het tegendeel van wat ze beogen. Ze willen burgers bereiken door hun veronderstelde zorgen te benoemen. Maar door die zorgen uit te vergroten, creëren ze juist afstand tot diezelfde burgers. Het door burgers meest genoemde negatieve kenmerk van Nederland volgens het SCP? De politiek (17 procent). En de grootste bedreiging: polarisatie (77 procent).’
 
Zo, die mogen de dames en heren politici in de zak steken… De duizenden (!) schriftelijke vragen die Tweede Kamerleden stellen en dito aantal moties, versterken in ieder geval het (ongunstige) beeld van politici in de samenleving. Veel effectbejag, weinig resultaat, profileringsdrang, tegenstellingen opzoeken. Dat zou anders moeten kunnen, met als resultante meer aandacht voor het algemeen belang en degelijk bestuur. En ik denk dat de meeste politici daar deep-down hetzelfde over denken.
 
Maar die analyse van NRC kun je ook lezen als een jij-bak. In het SCP-rapport staat namelijk óók dat (sociale) media - ondanks de grote mate van overeenstemming - een beeld van een gepolariseerd land schetsen waarin tegenstellingen overheersen. Kijk en lees maar eens kritisch naar sommige columnisten in landelijke kranten, research-, consumenten- en undercover-programma’s op tv. Ze schetsen (soms/vaak, het is maar hoe je ernaar kijkt) een cynisch beeld van de werkelijkheid, waarbij waarheidsvinding niet het primaire uitgangspunt is. Men voedt bewust en onbewust tegenstellingen, cynisme en complottheorieën. Verfrissend dan ook dat er ook media zijn zoals Trouw, die daar kritisch op zijn. Goede politiek en goede journalistiek helpen mee om erachter te komen hoe het werkelijk zit, zonder karikaturen te schetsen. Grijs is een mooie kleur, zeg ik daarom, geïnspireerd door de Dare-to-be-Grey-beweging.
 
► Wilt u alle columns van Marc van den Tweel teruglezen? Klik hier. 
 
gerelateerde items