Projecten scherpen profiel van Goldschmeding Foundation

24 januari 2017, 14:00
Piero Overmars: 'Een betere wereld gaat over iets groters dan jezelf.'
Piero Overmars: 'Een betere wereld gaat over iets groters dan jezelf.'
Hét fondsnieuws van vorig jaar: de oprichting van de Goldschmeding Foundation door de rijkste man van Nederland. Maar wat wil Frits Goldschmeding met zijn stichting eigenlijk? De doelstellingen op het gebied van ‘mens, werk en economie’ hangen nauw samen met de (levens)filosofie waarmee de stichter zijn uitzendimperium Randstad groot maakte, maar leken bij de lancering wat te smoren in een wollige abstractie. Een jaar na de oprichting is het profiel van de Goldschmeding al een flink stuk scherper geworden door de vele, vaak innovatieve projecten. Afgelopen maandag werd voor de pers een eerste tussenbalans opgemaakt.
 
Gedachtengoed van Goldschmeding
Voorzitter Piero Overmars liet er maandag bij de perspresentatie geen misverstand over bestaan: alles wat de Goldschmeding Foundation initieert en financiert gebeurt vanuit de centrale filosofie van de oprichter. De kern en het gedachtengoed van de Frits Goldschmeding Foundation is de overtuiging dat er een betere wereld ontstaat als mensen en organisaties als fundamenteel uitgangspunt nemen een ander verder te helpen en zo een gezamenlijk belang nastreven. De drie kernwaarden waarmee Goldschmeding uitzendimperium Randstad bouwde en de Nederlandse arbeidsmarkt hielp omvormen gelden onverkort ook voor de filantropische organisatie. Daarbij is vooral het punt van de ‘simultane belangenbehartiging’ opvallend: maak niet één stakeholder belangrijker dan de ander. Een betere wereld gaat over iets groters dan jezelf, benadrukte Overmars, met een sneer naar president Trumps inaugurele speech: protectionisme en bevoordeling van één groep heeft in de geschiedenis van de mensheid nog nooit tot iets goeds geleid…
 
Belangrijke rol Balkenende
‘Alles wat we doen moet leiden tot impact en moet wetenschappelijk excellent zijn’, verklaarde Overmars. Om dit laatste aspect te bewaken is een zwaar curatorium opgetuigd, dat onder leiding staat van oud-premier Jan Peter Balkenende. De man die in de vorming van de Goldschmeding Foundation een niet te onderschatten aandeel heeft gehad. De oprichting van de Foundation was een redelijk goed bewaard geheim, al gingen wel steeds meer geruchten dat de oprichter van Randstad een deel van zijn enorme vermogen (€4,7 miljard volgens Quote5000 van 2015) zou bestemmen voor de goede zaak. Volgens goed ingelichte bronnen zou het idee voor de Foundation zijn ontstaan tijdens de zogeheten Ergo-bijeenkomsten (Economie, Religie, Governance en Organisatie) op de klipper Stad Amsterdam. Op dit koopvaardijschip wisselen prominenten jaarlijks ideeën uit over de relatie tussen economie en theologie. Onder hen de econoom Lans Bovenberg (zie hierna) en Balkenende. Beiden zijn net als Goldschmeding naar eigen zeggen voor een belangrijk deel gevormd door het christelijk gedachtengoed van de Vrije Universiteit in Amsterdam.
 
Oneindige levensduur
De Goldschmeding Foundation zit er voor de lange duur in ‘met voldoende kapitaal om de Foundation ten minste honderd jaar te laten voortbestaan’. ‘Deze Foundation kost me een slok op een borrel en krijgt in feite een oneindige levensduur’, aldus Goldschmeding vorig jaar tegen het FD. Naar verluidt wordt de stichting gefinancierd uit (een deel van) het dividend van Goldschmeding op zijn aandelen in Randstad, dat vorig jaar zo’n 70 miljoen euro opleverde. Wat het jaarlijkse budget is, wil niemand bij de foundation kwijt.
De beslissing om een deel van het vermogen terug te geven aan de samenleving wordt van harte ondersteund door Goldschmedings drie dochters. Vader Goldschmeding blijft overigens grootaandeelhouder van uitzendconcern Randstad voor ongeveer een derde van de aandelen. En dat aandelenpakket zal niet worden verkocht, zo heeft de familie lang geleden afgesproken, aldus het FD.
 
Maatschappelijk durfkapitaal
Met een diepe portemonnee en een lange bestedingshorizon kan de Goldschmeding Foundation projecten initiëren en financieren van langere adem. Er is met andere woorden meer maatschappelijk durfkapitaal beschikbaar en dat maakt de gang naar ‘donor darlings’ minder verleidelijk. Dat bleek wel uit de projecten die maandag kort de revue passeerden en die in samenhang het mission statement een mooi scherp(er) profiel gaven.
 
Relationele economie
Zo wordt de reeds genoemde economiehoogleraar Lans Bovenberg financieel gesteund in zijn pogingen op het economie-curriculum op een nieuwe leest te schoeien. Een filosofie die dicht aanschurkt tegen de kernwaarden van de Goldschmeding Foundation: een economie waarin de ‘relationele mens’ centraal staat. Een economie waarin samenwerking een betere en duurzamer balans moet opleveren tussen het eigen voordeel en dat van anderen. Dat het herschrijven van de schoolboeken een langjarig project is, moge duidelijk zijn. Voordat de nieuwe methodes zijn geaccepteerd, ingevoerd en hun uitwerking op scholieren en studenten heeft (na de generatie die opgroeide met ‘Heertje’), zijn we vele jaren verder. Maar evengoed is duidelijk dat het project een duurzame en structurele verandering nastreeft. 
 
gerelateerde items