Et tu, Brute? Het falende toezicht bij KNGF

9 maart 2017, 12:00
Koningsdrama met alleen maar verliezers
Koningsdrama met alleen maar verliezers
U kunt vandaag en komende dagen in de publieksmedia uitgebreid lezen over een koningsdrama dat zich heeft afgespeeld bij KNGF Geleidehonden. Daar wordt directeur Ellen Greve na dertien jaar aan de dijk gezet. Laat u zich geen knollen voor citroenen verkopen en kijkt u even door de publicitaire rookgordijnen met ons mee. Het gaat hier niet om een gewoon arbeidsconflict, zoals wel vaker gebeurt (‘verschil van inzicht…blablabla…’), maar om een casus die in de sector kan worden bijgezet als schoolvoorbeeld van volledig falend toezicht.
 
Wat is hier aan de hand? De Raad van Toezicht van KNGF probeert sinds ruim een half jaar het eigen bestuurlijke stoepje schoon te vegen en heeft daarbij rücksichtlos haar directeur geofferd. Maar waarom? Er zijn in dit soort conflicten aanleidingen en dieperliggende oorzaken. Eerst de aanleiding.
 
Innovatie oogst bewondering
Voor de buitenwereld was en is KNGF het schoolvoorbeeld van een relatief klein, maar zeer succesvol goed doel. Mede onder de onmiskenbaar bezielende leiding van Greve werd vanaf 2003 het aantal donateurs vertienvoudigd (!) en verviervoudigde het aantal afgeleverde geleidehonden. In 2015 werd het KNGF uitgeroepen tot het meest betrouwbare goede doel van Nederland, wint een Gouden Loeki en in het jubileumjaar komt zelfs de koning op bezoek. Vooral de innovatie (honden die worden ingezet om darmkanker vroegtijdig op te sporen) oogst alom bewondering. Dit is het goede doel 2.0! Dit is een succesverhaal!
 
Het gedonder begint
Dan begint het gedonder. Als beloning voor haar ‘bijzondere prestaties in het jubileumjaar’ kreeg Greve - die jaar op jaar goede beoordelingen krijgt van haar bestuur - twee extra maandsalarissen, zo mailde de RvT haar op 5 januari 2016. ‘Dat hebben de toezichthouders, onder wie zwaargewichten als Kees Storm (oud-topman Aegon) en hoogleraar corporate governance Mijntje Lückerath, gezamenlijk besloten’, aldus NRC Handelsblad. Het initiatief voor de bonus kwam volgens de krant van toezichthouder Ton Oudejans, oud-partner van accountantskantoor KPMG.
 
Beoordelingsfout
Greve is verrast en blij, maar maakt dan, volgens eigen zeggen, een beoordelingsfout die haar uiteindelijk haar baan zal kosten. Ze accepteert de bonus, maar realiseert zich dat daardoor haar salaris, weliswaar eenmalig, uitkomt boven de door branchekoepel Goede Doelen Nederland gestelde bovengrens van 124.000 euro. Inclusief bonus verdient Greve in 2016 meer dan het maximum: 154.000 euro. Dat komt vaker voor. Vorig jaar bij nog drie andere leden van Goede Doelen Nederland. Volgens het principe ‘pas toe of leg uit’, een basisbeginsel van de Code Wijffels, voorziet Greve dat er wel wat aan de donateurs is uit te leggen. Als goede doelendirecteur kent zij de gevoelige strijkstokdiscussie maar al te goed en ze wil een toelichting op de beloning in het jaarverslag om de juiste context te geven en te voorkomen dat ze wordt weggezet als graaier of zakkenvuller. En dat is precies wat er daarna gebeurt.
 
‘Buitengewone prestatie en inzet’
Greves voorstel voor een toelichting wordt door de RvT afgewimpeld: die wil het liever houden bij een standaardformulering en besluit het jaarverslag eind juni 2016 vast te stellen zonder de door Greve gewenste toelichting. Waarom? Dat is vooralsnog onbegrijpelijk. Was de RvT bang slapende honden wakker te maken? Onderschatte zij het publicitaire risico? Over de bonus vermeldt het jaarverslag dat die is toegekend vanwege ‘buitengewone prestatie en inzet’ van Greve, met als resultaat het behalen van twee speciale certificaten door KNGF en het realiseren van de eerste geleidehondenbeleving ter wereld, met een virtualrealitybril. Dan begint de shitstorm.
 
Paniek in de hut
De Volkskrant, die haar jaarlijkse rondje langs de beloningen van goede doelendirecteuren maakt, heeft een trofee. Er is in de aanloop naar publicatie van een artikel duidelijk paniek in de hut, maar de toezichthouders blijven nog wel achter hun beloningsbeleid staan. Dat duurt niet lang. Als op 15 juli de Volkskrant op de mat valt, draait de RvT om als een blad aan de boom. In het artikel is er veel aandacht voor de bonus van Greve en binnen een mum van tijd is het een echt mediading geworden. Dezelfde dag nog verklaren de toezichthouders op de website van KNGF ‘een verkeerde inschatting’ te hebben gemaakt. De raad ‘betuigt spijt’ en past het beloningsbeleid direct aan. 
gerelateerde items