Toon alles (1)
Edwin Venema

Nog maar één Alzheimer-club! En waarom dat goed nieuws is

6 april 2016, 18:00
Nog maar één Alzheimer-club! En waarom dat goed nieuws is
Nog maar één Alzheimer-club! En waarom dat goed nieuws is
Het samengaan van goede doelen is bepaald geen dagelijkse kost in het Land van Goed Doen. Toch is dat wat Alzheimer Nederland en Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek vanaf 1 april hebben gedaan. De Dikke Blauwe sprak aan de vooravond van dit opmerkelijke feit uitgebreid met de twee hoofdrolspelers: Gea Broekema en Marc Petit. Hoe verliep dit proces? Wat waren de succesfactoren? En wat kunnen collega-bestuurders leren van deze uitermate boeiende reis? Lees de kroniek van een aangekondigd huwelijk: een casus 'uit het boekje' over bestuurlijke moed, leiderschap en een bewonderenswaardige focus op de inhoud.
 
Duizend bloemen bloeien
In het Land van Goed Doen bloeien traditioneel duizend bloemen. Bijna elk goed doel heeft als burgerinitiatief wel een unieke ontstaansgeschiedenis. Dat geldt met name voor de ontwikkelingssector, maar ook voor het domein van de gezondheid. Het maakt van goede doelenland een bonte patchwork-deken van grote en kleinere initiatieven die allemaal met de beste bedoelingen de wereld en de mensen een stukje beter proberen te maken. Deze 'bio-diversiteit' behoort tot de basiskenmerken van de sector en ze reflecteert de kracht van een weerbare civil society. Vanuit het perspectief van de financiers, de grote en kleine gevers, is het echter ook de bron van veel misverstanden, opperste verwarring en soms van grote ergernis.
 
Uniciteit
Veel goede doelen lijken op elkaar, doordat ze min of meer dezelfde doelstellingen nastreven. De uniciteit die goede doelen claimen blijkt in de praktijk niet altijd gemakkelijk over het voetlicht te brengen. Sommige organisaties maken daar zelfs malicieus gebruik van: de zogenoemde 'look-a-likes' die meeliften op de reputatie van een grotere, gevestigde instelling.
 
Het is ook lang niet altijd eenvoudig uit te leggen waarom de doelstelling zo 'uniek' is. In ieder geval uniek genoeg om niet over te gaan tot samengaan met andere organisaties. Als bio-diversiteit van burgerinitiatieven een van de gekoesterde kroonjuwelen van onze civil society is, welke status heeft dan een doelstelling als bijvoorbeeld 'Alzheimer de wereld uit'? Overstijgt een gemeenschappelijke doelstelling het organisatiebelang? Het is verleidelijk om een analogie met de for-profitwereld te maken, waar fusies doorgaans moeten leiden tot winstmaximalisatie. Waarom dan geen maatschappelijke winstmaximalisatie als driver voor fusies?
 
Analogie bedrijfsleven
Het zijn klaarblijkelijk geen gemakkelijk te beantwoorden vragen, want het samengaan van goede doelen is bepaald geen dagelijks nieuws. En de analogie met het bedrijfsleven geeft menig goede doelenbestuurder de rillingen over de rug. Het woord 'fusie' wekt direct associaties met een klinische saneringsoperatie die als hoogste doel heeft de aandeelhouders nog meer dividend in het vooruitzicht te stellen.
 
Toch zijn er soms goede doelen die een antwoord weten te vinden op (bijna) alle hiervoor genoemde moeilijke vragen. Binnenkort gaan Alzheimer Nederland en Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek samen verder als één organisatie. Vanaf 1 april, de datum van de juridische fusie, is er nog maar één organisatie onder de naam Alzheimer Nederland, met één algemeen directeur (Gea Broekema) op één locatie (het Huis voor de Gezondheid in Amersfoort).
 
De feiten over beide organisaties
Eerst de feiten: Alzheimer Nederland is duidelijk de grootste huwelijkspartner. Het is een stichting met een landelijk bureau in Amersfoort en 51 regionale afdelingen. Zo'n vijftig medewerkers en 5.500 vrijwilligers van Alzheimer Nederland geven voorlichting over het ziektebeeld, ondersteunen mensen met dementie en hun naasten en behartigen hun belangen. Alzheimer Nederland werkt nauw samen met regionale en landelijke zorginstellingen en is tevens een fonds dat geld inzamelt voor onder andere wetenschappelijk onderzoek naar dementie. In 2014 werd € 8,6 miljoen (77 procent) besteed aan de doelstelling.
 
De Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek (ISAO) - opgericht in 1993 - is een beduidend kleinere organisatie: zij ondersteunt wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken van en behandelingsmethoden voor de ziekte van Alzheimer en verwante vormen van dementie. Daarnaast geeft ISAO, dat zusterorganisaties met identieke doelstellingen heeft in BelgiëDuitslandFrankrijk en de Verenigde Staten, voorlichting over de ziekte. Het hoofdkantoor is gevestigd in het Zuid-Limburgse Elsloo en er werken vijftien medewerkers. In 2014 werd €1,1 miljoen toegekend aan wetenschappelijk onderzoek; cumulatief sinds de oprichting een bedrag van €13,5 miljoen.
 
gerelateerde items