Toon alles (2)
Edwin Venema

Nederland: Land van vrijwilligers, maar hoeveel?

9 februari 2016, 21:12
Twee onderzoeken, twee resultaten: fijne wedstrijd.
Twee onderzoeken, twee resultaten: fijne wedstrijd.
Volgens het CBS doet bijna de helft van de Nederlanders (48%) aan vrijwilligerswerk. Dat wil zeggen: onbetaald en vrijwillig werk voor de samenleving in een min of meer georganiseerde vorm (nadrukkelijk te onderscheiden van 'informele hulp' en mantelzorg). Dat blijkt uit het onlangs verschenen rapport 'Sociale samenhang 2015' met cijfers over 2014. Het langlopende VU-onderzoek Geven In Nederland (2015) kwam voor 2014 echter op een significant lager vrijwilligers-getal uit: 37%. Beide percentages zijn een schatting. Maar hoe kunnen die zo ver uit elkaar liggen?
 
De verschillende uitkomsten van beide onderzoeken hebben zonder twijfel te maken met de verschillende onderzoeksmethoden. Zo hanteert het CBS met een leeftijdsgrens van 15+ al een veel ruimere bandbreedte dan GIN, dat uitgaat van 18+. In gewoon Nederlands: 15- tot 18-jarigen die op de sportvereniging kantinedienst draaien, zitten dus wél in de CBS-cijfers, maar níet in die van GIN. En sportverenigingen  hebben verreweg het hoogste percentage vrijwilligers volgens zowel CBS als GIN.
 
Dataverzameling
Verder verschillen de steekproefgroottes en de wijze van dataverzameling aanzienlijk. Het CBS beroept zich op een dataverzameling van 2012 tot en met 2014 met een N van ruim 23.000. Onderzoeksmethode is de zogenoemde Mixed Mode waarin respondenten via internet worden benaderd en vervolgens telefonisch worden geênqueteerd, aangevuld met huisbezoeken.
 
GIN daarentegen werkt met online vragenlijsten op basis van een brede steekproef onder de bevolking via TNS Nipo met een start-N van 1.271, waaruit vervolgens de 'extremen' worden geëlimineerd. Er wordt een weging toegepast op de volgende sociale en demografische kenmerken: geslacht, leeftijd, opleiding, gezinsgrootte, provincie en regio. De uiteindelijke resultaten worden gebaseerd op een N van bijna 1.000, waarvan zo'n 60% ook al eerder werd geênqueteerd in dit langlopende onderzoek.
 
Bandbreedte verschillend
Hoe dit ook zij, extrapolatie van beide als statistisch voldoende representatief te kenmerken maar ook duidelijke in bandbreedte verschillende steekproeven, leveren significant verschillende uitkomsten op: doet nou bijna 5 op de 10 Nederlanders aan vrijwilligerswerk, of amper 4 op de 10? Als de spreekwoordelijke waarheid ergens in het midden ligt, zijn beide onderzoeken het in elk geval wel eens over een aantal trends.
 
Om te beginnen is de Nederlandse bevolking over het algemeen positief over de waarde van vrijwilligerswerk voor de samenleving - zoals VU-onderzoeker Rene Bekkers al constateerde - en wordt de deelname aan vrijwilligerswerk in Nederland internationaal als 'hoog' beoordeeld (Dekker en De Hart; Linssen en Schmeets).
 
gerelateerde items