Lenthe-seminar: kennishonger naar blockchain is nauwelijks te stillen

27 juni 2018, 14:05
Lenthe-seminar: kennishonger naar blockchain is nauwelijks te stillen
Lenthe-seminar: kennishonger naar blockchain is nauwelijks te stillen
Niet zelf het wiel uitvinden. Meer samenwerken. Starten met experimenteren. En niet blijven hangen in de techniek, maar juist op zoek gaan naar toepassingen die voor jouw organisatie echt van toegevoegde waarde zijn. Dat waren in het kort de conclusies van de deelnemers aan het Lenthe-seminar ‘Bitcoin & Blockchain’ dat gisteren werd gehouden in Nijkerk. Meer dan honderd vertegenwoordigers van allerlei organisaties in en rond de filantropie, van directeur tot stagiaire, waren vol kennishonger op de door technologie-journalist Herbert Blankesteijn geleide bijeenkomst afgekomen.

In het land der blinden

Op de vraag van Blankesteijn, ervaringsdeskundige en auteur van het zojuist verschenen boek Bitcoin & Blockchain, de ontregelende opmars van cryptocurrency’s, wie zich in de zaal zag als een ‘beginner’ op het onderwerp, gingen bijna alle vingers omhoog. Het lijkt typerend voor deze relatief nieuwe ontwikkeling: bijna iedereen is nog een ‘instapper’ en - getuige de diversiteit in functies van de deelnemers – is er ook nog geen duidelijke hiërarchie. In het land van bitcoin & blockchain is Eenoog nu nog nadrukkelijk koning. Uit de levendigheid van de discussies werd echter duidelijk dat er een enorme honger is naar kennis van ’blockchain’: de administratie van alle bitcointransacties ooit. Of om het preciezer te formuleren: naar de toepassingen van blockchain voor maatschappelijke organisaties. Daarvan kwam tijdens het seminar een aantal voorbeelden langs, maar evident is ook dat bijna niemand de volle omvang van zowel de kansen als bedreigingen van blockchain goed kan inschatten. Daarover zei Michael Rutgers, directeur van Longfonds en een van de pioniers op het onderwerp, tijdens de paneldiscussie: ‘We lijken het belang van blockchain op de korte termijn te overschatten, maar op de lange termijn juist te onderschatten.’

Gedistribueerd vertrouwen

Voor die inschatting is enige basiskennis van blockchain noodzakelijk. Uit de spoedcursus van Herbert Blankesteijn en de daarna volgende discussies en vragen werd duidelijk dat het moeite kost om de werkelijke impact van ‘gedistribueerd vertrouwen’ te doorgronden. Het vertrouwen - in bijvoorbeeld transacties of claims - krijgt dan niet meer het lakzegel van een ‘trusted third party’, zoals een bank, een notaris of een goed doel, maar in feite van het netwerk dat een blockchain produceert. Dat geeft voor een sector die het publieksvertrouwen als kroonjuweel ziet, kansen en bedreigingen, afhankelijk van de positie die je kiest. De kansen zijn er bijvoorbeeld door het vertrouwen overtuigend te laten valideren en de administratie te vereenvoudigen en compleet inzichtelijk te maken. Voor blockchain geldt echter wel het principe ‘garbage in, garbage out’: dan gaat het om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de eenmaal in een blockchain ingevoerde data. Vanuit de bestaande orde bezien kan de transparantie van een blockchain ook als een boemerang terugkomen. Een van de lunchtafeldiscussies kwam daardoor op de vraag: als duidelijk wordt dat een goed doel maar weinig impact genereert, maak je jezelf dan niet irrelevant? En de hamvraag: hebben goede doelen dan op termijn eigenlijk nog wel bestaansrecht?

Opletten dat je niet geüberd wordt

Op die vraag had Michael Rutgers een helder antwoord: ‘Als je niet oplet kun je inderdaad ‘geüberd’ worden. Iedereen staart zich blind op de techniek van blockchain, maar deze ontwikkeling voert alle organisaties juist terug naar hun wezensvraag: wat is onze maatschappelijke impact? Het doel van een goed doel is niet fondsenwerven, maar iets voor elkaar krijgen. Organisaties van de toekomst zullen meer door community’s gedragen worden en meer open source worden als ze maatschappelijk relevant willen blijven.’

Concrete toepassingen

Bart Romijn, directeur van OS-koepel Partos en, net als Rutgers, zeer actief met het concept van blockchain, gaf in de paneldiscussie een aantal concrete voorbeelden van toepassingen in de praktijk van ontwikkelingswerk. Blockchain kan niet alleen internationale transacties transparanter en gemakkelijker maken, maar in blockchain kunnen bijvoorbeeld ook eigendomsbewijzen en identiteitsbewijzen van mensen worden vastgelegd. Zo’n blockchain-fingerprint is uiterst efficiënt voor mensen die in natuurrampen zo ongeveer alles zijn verloren: zonder identiteit kunnen ze immers geen kant meer op. Ook gaf Romijn een voorbeeld van blockchain om de gehele voedselketen te documenteren, waardoor behalve de veiligheid ook inzichtelijk wordt waarom een kokosnoot in de keten van tien cent uiteindelijk voor tien euro in een Nederlandse winkel ligt.
gerelateerde items