Effectief altruïsme stelt filantropie voor duivelse dilemma’s

30 mei 2017, 18:00
Wat is zinvoller en helpt meer mensen: een gift aan Cliniclowns of voor malarianetten in Malawi? 
Wat is zinvoller en helpt meer mensen: een gift aan Cliniclowns of voor malarianetten in Malawi? 
De befaamde, maar niet onomstreden filosoof Peter Singer wil met zijn ideeën over ‘effectief altruïsme’ de filantropie flink opschudden. Dat lijkt aardig te lukken. Ook in Nederland vindt zijn gedachtegoed weerklank, vooral onder hoog opgeleide jongeren. Nu heeft ook ons land een eigen afdeling van ‘Effective Altruïsm’. Op zondag 28 mei werd de Nederlandse chapter gelanceerd met als middelpunt de godfather van het gedachtegoed zelf. De Dikke Blauwe was erbij.

Ethisch leven past in een lange traditie

De Australische bio-ethicus/filosoof Peter Singer (1946) is niet de eerste de beste. Als modern utilistisch filosoof vertegenwoordigt hij een stroming waarin beroemde denkers als Hume en Stuart Mill hem voorgingen. Basisgedachte: je moet streven naar het grootste geluk voor het grootste aantal mensen (én dieren, in Singers visie). Dát is de basis voor ethisch leven en handelen.

Toegepaste ethiek: Cliniclowns of malarianetten?

Singer is gespecialiseerd in toegepaste ethiek. Hij formuleert antwoorden op directe moderne dilemma’s: waarom zou ik een Nederlands kind helpen gelukkiger te zijn als ik voor dezelfde inspanning duizend Afrikaanse kinderen gelukkiger kan maken? Wat is zinvoller en helpt meer mensen: een gift aan Cliniclowns of voor malarianetten in Malawi? 

Godfather van de dierenrechtenbeweging

Singers bekendste werken zijn Practical Ethics en Animal Liberation. Met dat laatste werk heeft Singer zich een grote positie verworven in de dierenrechtenbeweging. Boeiend is Singer altijd, controversieel ook vaak. Zijn visie op abortus en armoede hebben veel mensen binnen en buiten de wetenschap nogal eens boos gemaakt. Want ook hier predikt Singer: gebruik vooral je verstand.

Check en wantrouw je emotie

Logisch redeneren, calculeren en afwegen: dat zijn de instrumenten waarmee Singer ook de filantropie wil opschudden. Méér ratio, minder plotseling opvlammende emotie bij het bepalen waar je geld en inzet naartoe moet gaan.
Singers naam is verbonden aan de beweging van het Effectieve Altruïsme. Effectieve altruïsten proberen met zo min mogelijk middelen zoveel mogelijk goeds te doen (mensen en dieren gelukkiger te maken). Singer betoogt dat rationele filantropie nooit zonder je hart kan. Maar laat de ratio en het utilistisch effectiviteitsbeginsel leidend zijn.
gerelateerde items