Toon alles (1)

'Validatiestelsel voor dummies' volgens ir. Han A. Schuringa jr.

7 mei 2015, 04:00
Het Valiumstelsel voor geestelijke achterblijvers.
Het Valiumstelsel voor geestelijke achterblijvers.
Het nieuwe Validatiestelsel is zo’n megalomaan project met zulke verstrekkende gevolgen voor onze sector dat het ook wel ‘de Noord-Zuidlijn van de filantropie’ kan worden genoemd. Er zijn zeven mensen die het begrijpen, van wie er vier liegen. Altijd al willen weten wat het Validatiestelsel inhoudt in gewone mensentaal? Dus schoongewassen van alle bestuurlijke jargondiarree? Lees dan mijn ULTRAKORTE & POPULAIRE VERSIE VOOR MENSEN MET WEINIG GEDULD.

Waarom in godsnaam?
Toezicht en verantwoording in de filantropie is nu één puinzooi. Altijd al geweest. Er zijn alleen al zeven keurmerken. Waarom niet één overzichtelijk systeem, één informatiepunt, één keurmerk en een code? In elk geval dan toch één woord: Validatiestelsel (10x woordwaarde). Of beter: Flatulatiestelsel (100x woordwaarde).
Moet dat nou? ‘Ja, want het vertrouwen zakt als een ouwe onderbroek! Dat komt door die rotjongens van de pers met hun sensatieverhalen’, roepen de grote fondsenwervende organisaties met een tonnetje boter op hun hoofd.
Maar dit zeggen de wetenschappers: ‘het vertrouwen smelt sneller dan de poolkappen, maar of dat komt door de pers? Daar is geen enkel bewijs voor.’

De hoofdrolspelers
SBF: Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) doen al het werk en vertegenwoordigen ‘de’ sector, maar de kerken doen toch wat ze zelf willen (zie hierna);
Koepels: leden van SBF (VFI, IF, FIN en CIO) gaan steeds in Poolse landdagen heel erg autonoom nadenken over alle voorstellen om toch vooral maar niet te veel vaart in het proces te houden;
Ministerie van Veiligheid & Justitie: voorheen staatssecretaris Fred Teeven, nu Klaas Dijkhoff, kijkt toe hoe de sector zich in het zweet werkt en toetst alleen aan bestaande wet- en regelgeving;
Belastingdienst: wil per se eigen controle blijven uitvoeren op ANBI’s, maar heeft daar te weinig ambtenaren voor en laat sowieso alle ‘voorwas’ doen door de sector (win-win);
Commissie De Jong: achteraf volstrekt overbodige adviescommissie;
CBF: eerst zichzelf in de voet geschoten maar na uitgebreid mea culpa en consultatierondes in de sector nu weer de aangewezen toezichthouder;
Kennisbank Filantropie: wordt het centrale informatiepunt voor het publiek als het financieel in de lucht gehouden kan worden.

Cursus Validatiejargon
Zelfregulering (=eigen bonen doppen): sector verzorgt zelf normen en codes en toezicht (in een eigen stichting met weer een onuitsprekelijke naam); overheid beperkt zich tot horizontaal, passief toezicht (vertaald: liggend in de zon); Belastingdienst (unit Den Bosch) mag zelf ingrijpen, maar is blij dat ze relaxed met de vingers achter de bretels kunnen toekijken;
Brede werking (=en nou allemaal je bek houden): het stelsel moet niet alleen alle ANBI’s, maar ook alle charitatieve niet-ANBI’s bestrijken; de normen moeten door overheid ‘algemeen verbindend’ worden verklaard (= iedereen ingezwachteld), maar voorlopig is dat nog niet het geval (zie hierna);
Ruimte (=heel veel niets): geen extra papierwinkels en ook lage kosten graag, en het ook waarmaken (ook dat nog);
Diversiteit (=multiculti): filantropie is een fragmentatiebom, daar graag rekening mee houden. Dus kleintjes niet sarren met honderd formulieren.

Eén stelsel? Mehoela.
1.De kerken (verenigd in CIO, niet te verwarren met concours hippique): gaan traditioneel volledig hun eigen gang en voor het zingen hun eigen kerk uit omdat ze zo ‘anders’ zijn; gaan eigen stichting oprichten voor invulling van het Validatiestelsel; kunnen als SBF-lid geroyeerd worden;
2.De vermogensfondsen (FIN): weer zo’n ‘we zijn zo anders-club’; gaan ook weer zelf allemaal eigen regelingen bedenken;
3.Geldophalende organisaties (VFI en IF): gaan samen z.s.m. een tussenregeling optuigen. Dat tussengedoe heeft een naam: ‘Erkenningsregeling’. Klinkt als een omgangsregeling na een vechtscheiding.
Erkenningsregeling = 1 code + 1 keurmerk + verschillende normen voor groten en kleintjes.
Wat is het niet? De ‘real thing’! De ‘Erkenningsregeling’ is het voorprogramma van het ‘echte’ Validatiestelsel. Noem het een brugklas. Of een B-act. Waarom?

De grote truc
De grote truc van het nieuwe Validatiestelsel is de ‘algemeen verbindendverklaring’ door de overheid van de normen. Iedereen die iets doet met goede doelen in Nederland wordt over één kam geschoren, of je nou ANBI bent of niet. Als de sector er door gebrek aan gezag niet uitkomt met sjoemelaars en fraudeurs, dan mogen we Klaas Dijkhoff bellen. Dan gaan Justitie of Belastingdienst bonnen uitschrijven.

Die nog niet werkt
Maar…de algemeen verbindendverklaring is er nog lang niet. Klaas wil eerst de kat uit de boom kijken en de sector moet eerst maar met die ‘Erkenningsregeling’ komen: eerst zien, dan pas geloven.

De planning die we niet halen
2015 is een brugjaar; 2016 is ook een brugjaar en 2017 zal ongetwijfeld ook een brugjaar worden.
Totdat de overheid al die regelingen en afspraken tot wet verheft, zitten we in de overgang. En dat betekent zweten. Want hoe de politieke windvaan in 2017 staat, is altijd maar weer afwachten.
Tot die tijd wens ik u allen een fijne wedstrijd.
gerelateerde items