Toon alles (3)

Select & Oversee
Deny de Jong
Er zijn ook vermogensfondsen die met een groot deel van hun aanvragers de 'Fund & Forget' werkwijze hanteren, maar die voor een kleinere selectie van hun aanvragers anders te werk gaan. Dat gaat dan via het principe 'Select & Oversee', dat op verschillende manieren in de praktijk wordt gebracht. Bij dit principe selecteert het fonds een groep initiatiefnemers en bouwt met deze groep gedurende een afgebakende periode een inhoudelijke relatie op. Het selecteren door het fonds gebeurt met een bepaalde bedoeling. Vaak wil een fonds een duidelijke bijdrage leveren aan een specifiek maatschappelijk probleem en ontwikkelt het een inhoudelijk programma waarbij aanvragers geselecteerd worden die zich met hun projecten inzetten in het kader van dat probleem. Soms is het ook de bedoeling om veelbelovende initiatiefnemers te helpen groter en sterker te worden. Tijdens de 'Select & Oversee' periode is het de bedoeling dat de geselecteerde initiatiefnemers stappen zetten naar meer maatschappelijke impact.
 
Commit & Integrate
Het 'Commit & Integrate' principe wordt vooral in de praktijk gebracht door vermogensfondsen (met name Venture Philanthropists) met een concreet vastgestelde, afgebakende maatschappelijke missie en doelstelling. Het vermogensfonds 'committeert' zich eraan een duidelijke verbetering op maatschappelijk gebied te bewerkstelligen en voert daartoe een geïntegreerd beleid. Vaak - maar niet altijd - zijn dit fondsen die steun verlenen aan sociale ondernemingen met een marktkans die met een hybride financieringsmix op termijn grotendeels onafhankelijk zullen kunnen opereren van filantropisch geld of overheidsfinanciering.
 
Wij hebben geconcludeerd dat bij 'Commit & Integrate' al een inhoudelijk vormgegeven relatie tussen fonds en gefinancierde organisatie bestaat en dat met name de vermogensfondsen die volgens de 'Fund & Forget' en de 'Select & Oversee' principes werken, méér zouden kunnen doen om de organisaties die zij financieel ondersteunen verder te helpen versterken. Op manieren die passen bij deze specifieke vormen van financiële steunverlening. Het meest prangende probleem dat wij geconstateerd hebben, is dat de 'Fund & Forget' manier van werken stelselmatig wordt voortgezet bij organisaties die het pioniersstadium ontgroeid zijn.
 
Liever thematisch werken dan 'core funding'
Uit Engels onderzoek blijkt dat dit soort organisaties vooral baat hebben bij 'core funding' ofwel 'organisatiefinanciering'. 'Core funding' draagt op zichzelf al enorm bij aan de versterking van de organisatie van een aanvrager. Zelfs zonder enige vorm van extra 'non financial support' is 'core funding' een belangrijke manier voor fondsen om capacity building bij aanvragers te bevorderen. 'Core funding' wordt door aanvragers van vermogensfondsen in Engeland zowel als een belangrijke vorm van capacity building gezien, als een belangrijke voorwaarde bij het effectief inzetten van diverse vormen van 'non-financial support', bijvoorbeeld op het gebied van strategie, langetermijnplanning en het implementeren van tools om b.v. impact of resultaat te meten.
 

 
Toelichting schema: Core funding biedt organisaties ruimte zich te concentreren op de interventie. Fondsen zullen niet bij elke aanvrager zomaar over kunnen of willen gaan op 'core funding'. Er moet al een vertrouwensband zijn. Een aanvrager moet bewezen hebben met het aanbod aantoonbare maatschappelijke meerwaarde te creëren. Doordat er een vertrouwensrelatie ontstaat, worden in het ideale geval ook mislukkingen en minder goed verlopen activiteiten met het fonds besproken, waardoor 'leren en verbeteren' wordt gestimuleerd. Hierdoor kan meer maatschappelijke impact ontstaan.
 
Ondanks het enthousiasme voor 'core funding' bij aanvragers, staan veel Nederlandse vermogensfondsen hier zeer huiverig tegenover, omdat de angst leeft dat het organisaties achterover doet leunen, dat ze dus 'lui' worden en dat ze niet meer genoeg prikkels ervaren om vernieuwend te zijn. Daarnaast hebben fondsen een afkeer van de afhankelijkheidsrelatie die kan ontstaan tussen vermogensfonds en aanvrager. En willen ze niet hun hele budget dichttimmeren, omdat ze dan geen ruimte meer over hebben voor nieuwe initiatieven. In de praktijk komt 'core funding' dan ook nog weinig voor.
Een belangrijke vraag die wij nog niet hebben kunnen beantwoorden, is hoe 'core funding' ook binnen de huidige praktijk van de meeste vermogensfondsen op grotere schaal en op een zinvolle wijze gestalte zou kunnen krijgen na de pioniersfase. En hoe de bezwaren die de fondsen er over het algemeen tegen hebben, op een effectieve manier weggenomen zouden kunnen worden, zonder dat de flexibiliteit van het fonds in het geding komt – en zonder dat aanvragers ‘verstarren’.
Dat de vraag ernaar groot is, is duidelijk.
 
gerelateerde items