Stuitend gebrek aan feitenkennis

Het gebrek aan basale kennis over de filantropiesector brak sommige kamerleden pijnlijk op. Zo verklaarde Carla Dik-Faber (CU) doodgemoedereerd ‘weinig te hebben met goede doelenloterijen’, volkomen negerend dat die jaarlijks een private driekwart miljard euro naar goede doelen laten stromen. Dik-Faber: ‘Er zijn nog zoveel andere wervingsmethoden’. Maar welke dat precies zijn om een gat van 750 miljoen euro te dichten…? De zaal, voornamelijk gevuld met sectorgenoten, dacht het even verkeerd verstaan te hebben. Er is nog veel werk te verzetten…

‘Laat je niet inkapselen’

Over de stelling ‘Moet filantropie een eigen zetel in de SER krijgen’ was eigenlijk iedereen het eens: nee. Ella Vogelaar zag meer in een kroonlid met filantropie-affiniteit, terwijl Kars Veling (oud-politicus en oud-directeur van ProDemos - Huis voor Democratie en Rechtsstaat) het treffend formuleerde: ‘Niet alles wat goed is, hoeft ‘statelijk’ te zijn.’ Veling waarschuwde daarbij voor te veel afhankelijkheid van de politiek, daarin bijgevallen door oud-bewindsvrouw Sybilla Dekker: ‘Laat je als filantropie niet inkapselen door de politiek met zo’n SER-zetel’. Bart Romijn, directeur van koepel Partos (een van de ondertekenaars): ‘Geef het maatschappelijk middenveld vooral de ruimte.’ Romijn waarschuwde ook voor het gevaar om feitelijk uitvoeringsinstanties te worden van de overheid.
Fiscalist en CDA-coryfee Marnix van Rij, tegenwoordig Eerste Kamerlid, telde publiekelijk nog even de filantropische knopen: hij herinnerde iedereen nog even aan het tijdperk waarin de extreem heterogene filantropische sector zonder SBF de Haagse politici tot wanhoop dreef. Dat is nu wel anders. Deze voorzet werd uiteraard dankbaar ingekopt door oud-SBF-voorman en initiator van het convenant ‘Ruimte voor Geven’, Steven van Eijck.

‘Giftenaftrek een grondrecht’

Interessant werd het echt rond de stelling dat giftenaftrek een grondrecht is. Nu vanuit het ministerie van Financiën en (klein) rechts voor de zoveelste keer stemmen opgaan om de regeling maar helemaal af te schaffen, loopt de sector te hoop. SBF-voorzitter Joost van Lanschot koos direct de aanval en wond er geen doekjes om: ‘Giftenaftrek is een misleidend begrip. Giften aan het goede doel horen überhaupt niet thuis in het fiscale domein.’ Van Lanschot maakte van zijn hart geen moordkuil: ‘Het is ronduit ergerniswekkend dat de regeling opnieuw ter discussie lijkt te staan. Die politieke inconsistentie bedreigt het geefgedrag. Als er problemen in de uitvoering zijn, dan moeten die problemen worden aangepakt, niet de regeling zelf.’

Hoe betrouwbaar is de overheid?

Van Lanschot werd bijgevallen door panelleden Marjolein Bolhuis-Eijsvogel (directeur van Spieren voor Spieren) en Wim Pijbes (tegenwoordig directeur van cultuurfonds Droom en Daad). Bolhuis-Eijsvogel: ‘Ik kan niet genoeg benadrukken hoezeer deze private giften voor ons cruciaal zijn om echt impact te maken.’ Pijbes: ‘Misbruik van de regeling en uitvoeringsproblemen moeten we aanpakken, maar de overgrote meerderheid van de goeien hoeven niet te lijden onder de kwaden. En waren de fiscale stimulansen er ook niet om de enorme cultuurbezuinigingen enigszins te verzachten? Hoe betrouwbaar is de overheid als die regeling nu weer zou worden teruggedraaid? We zien nu al dat de onzekerheid ertoe leidt dat wij private gevers al niet meer met dat fiscale argument durven te benaderen.’
gerelateerde items