Vermogensfondsen staan middenin de actualiteit

11 december 2015, 08:14
Pieter Oostlander (Shaerpa): 'Vanuit doneren kun je opschuiven richting sociaal investeren. Dan investeer je met vermogen in maatschappelijke organisaties, die voor maatschappelijk rendement gaan. Aan de beleggingskant kun je opschuiven richting impact in
Pieter Oostlander (Shaerpa): 'Vanuit doneren kun je opschuiven richting sociaal investeren. Dan investeer je met vermogen in maatschappelijke organisaties, die voor maatschappelijk rendement gaan. Aan de beleggingskant kun je opschuiven richting impact in
Hoe ga je een complex probleem te lijf, zoals de actuele asielopvang waarover talloze meningen bestaan? Hoe kun je als fonds nieuwe financiële methodes toepassen zoals sociaal investeren, om bijvoorbeeld de maatschappelijke zorg voor mensen te verbeteren? En wat kunnen vermogensfondsen leren van de bedrijfsfondsen die razendsnel in opkomst zijn, en vice versa? Op 24 november gaf de FIN, de belangenvereniging van vermogensfondsen in Nederland, volop ruimte om die actuele vragen te bespreken.

door Miriam Wijnen

Asielproblematiek: graag regie en verbinding!
De FIN organiseerde drie themasessies voor haar leden, aansluitend op de ledenvergadering in het hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam. Misschien wel de meest actuele was ‘Wicked Problems Plaza’, waarbij fondsen de ‘wicked problems’ systematiek gebruikten om een casus aan te pakken die zo in de krant had kunnen staan: In uw wijk komt asielopvang voor meer dan 500 asielzoekers. Burgers reageren zeer verdeeld en u bent als fonds gevraagd bij te dragen aan opvang en draagvlak. In de rollen van de diverse stakeholders (vluchteling, wijkbewoner, burgemeester, Vluchtelingenwerk, media) maakten de fondsen kennis met de systematiek van prof. Tulder, die zicht geeft op de gelaagdheid en mogelijke oplossingen voor een complex probleem. Deze systematiek voor wicked problems bestaat uit:
  1. Interest space: benoemen van complexiteit van het issue, belangen en dilemma’s per stakeholder;
  2. Equity space: motieven, ‘de droom’ van elke stakeholder;
  3. Efficiency space: geleerde lessen uit eerdere benaderingen van het probleem, briljante mislukkingen, wilde ideeën;
  4. Partnering space: samenbrengen van informatie uit de voorgaande stappen, leidend tot zicht op de oplossingen voor het probleem.
Snelkookpan
‘Deze systematiek werkt als een snelkookpan’, aldus het team van Partnerschips Resource Centre Rotterdam, dat de sessie leidde. ‘Normaal gesproken hebben we een dag nodig om een probleem te ontrafelen met de diverse stakeholders aan tafel. De fondsen kunnen slechts proeven aan de mogelijkheden die dit model biedt.’ Toch kwamen uit de ‘ingedikte’ sessie al oplossingsrichtingen naar voren. De grootste behoefte van fondsen rondom de vluchtelingenproblematiek ligt op het vlak van regie en verbinding. Men zou gebaat zijn bij een regisseur – nationaal, maar ook lokaal – die kennis heeft over vluchtelingen, de plannen van de overheid, maatschappelijke initiatieven en fondsen, en die als ‘matchmaker’ kan optreden. Daarnaast zetten de fondsen de casus in een breder perspectief. Klimaat- en grondstoffenproblemen brengen wereldwijd migratiestromen op gang. We hebben te maken met de ontwikkeling richting een nieuw Nederland, waarin nieuwe inwoners ons vergrijsde land ook kansen kunnen bieden. Inleving, samenwerking en verbinding zijn nodig om dat proces in te gaan. Al met al een dynamische sessie, maar is de kous hiermee af? ‘Zeker niet’, meldt Suzette de Boer, directeur FIN. ’Vermogensfondsen, betrokken bij de FIN, zoeken samenwerking in vijf thema’s op het migratie- en vluchtelingenvraagstuk.’

Sociaal of impact investeren?
In een informatieve sessie met maar liefst drie sprekers – Pieter Oostlander (Shaerpa en EVPA), Frank van Bussel (KNHM) en Marco van Alderwegen (Else BV en hict samen ´t verschil maken) – kwamen de ervaringen naar voren van vermogensfondsen die hun vermogen investeren om hun maatschappelijke doelen te bereiken. Dit gaat verder dan de werkwijze van veel fondsen die het rendement op hun vermogen inzetten voor hun doelstelling, maar niet het vermogen zelf. Pieter Oostlander, pionier en adviseur in ‘venture philanthropy’: ‘Voor fondsen zijn twee ontwikkelingen interessant: vanuit doneren kun je opschuiven richting sociaal investeren. Dan investeer je met vermogen in maatschappelijke organisaties, die voor maatschappelijk rendement gaan. Aan de beleggingskant kun je opschuiven richting impact investeren. Dan beleg je in bedrijven en organisaties die zowel maatschappelijk als financieel rendement nastreven.’

gerelateerde items