Toon alles (2)

'Alle macht gaat naar de donateur'

15 april 2010, 08:59

Fondsenwervende organisaties let op: de achterban heeft binnenkort alle touwtjes in handen! Aldus Fons van Rooij (WWAV) in een prikkelend seminar op de Vakmiddag Fondsenwerving eind maart. 'De machtiging gaat bijvoorbeeld helemaal verdwijnen. Zijn goede doelen daar klaar voor?'

Communicatielandschap verandert totaal
Wie regelmatig het International Fundraising Congress en andere internationale charity-congressen bezoekt weet het natuurlijk al: de wereld van fondsenwerving en communicatie door filantropische organisaties is op alle fronten ingrijpend aan het veranderen. Goed idee dus van Vakblad Fondsenwerving om een vakmiddag (gratis!) te wijden aan de ingrijpende veranderingen die charities te wachten staan.
‘Te wachten staan’ is eigenlijk niet de juist term. Proactief zijn en inspelen op maatschappelijke en technologische veranderingen die overal om ons heen zichtbaar zijn. Dát was de centrale boodschap van de vakmiddag van 25 maart in Amsterdam.

Tamelijk optimistisch over werving
Allereerst presenteerde Jeanette Eesman-Foster van SAZ fondsenwerving een recent onderzoek onder Nederlandse fondsenwervers.
Nederlandse fondsenwervers blijken vooralsnog tamelijk optimistisch over hun mogelijkheden om gevers aan zich te binden. Diversificatie van de inkomstenbronnen wordt belangrijker: niet meer al je inkomsten van één groep afhankelijk laten zijn.
En uiteraard (wie had anders verwacht?) vinden Nederlandse fondsenwervende organisaties het onverminderd belangrijk om transparant te zijn en de impact van hun werk te laten zien. Op nummer 5 van de prioriteitenlijst komt de relatie met de achterban. En dat is laag, vergeleken met buitenlandse fondsenwervers.

Let op de mobiele telefoon!
Direct mail is nog steeds een van de belangrijkste middelen om giften te genereren, meteen gevolgd door vaste machtigingen. Internet wordt actief ingezet door 66% van de organisaties, vooral de Doneer Nu button. Tip: hou mobiele telefonie in de gaten! Nu het mobieltje een mini-kantoortje annex amusements- en info-centrum is geworden, zal ook het inspireren tot geven en het geven zelf steeds vaker via de mobiele telefoon gebeuren.

De gever zit zelf aan de knoppen
Wie de indruk had gekregen dat we er met wat extra technologische creativiteit wel zijn, kwam bedrogen uit bij het horen van de presentatie van Fons van Rooij (WWAV) en Mascha Buiting. Zij schetsten de grote maatschappelijke ontwikkelingen die vooral de chari-sector ingrijpend zullen veranderen. En veel sneller dan we misschien denken: Van Rooij en Buiting noemen hun presentaties (Trendseminars) niet voor niets: De goede doelen op weg naar 2015. Dat is over VIJF jaar.
Van Rooij: ‘De gever zit steeds meer zelf aan de knoppen. Letterlijk én figuurlijk. Wie daar niet op inspeelt, moet erop rekenen dat z’n achterban in korte tijd kan halveren.
Meer invloed en zeggenschap, meer eigen creativiteit (denk aan de vele kleinschalige sponsoracties en zelf opgerichte goede doelen): de tijd van een grote chari-organisatie die zegt hoe het zit in de wereld en wat zij daar aan doen, is binnenkort definitief voorbij.’

Religie, feminisering, authenticiteit
Veel goede doelen vinden overigens dat ze al best ver zijn in het luisteren naar de donateur. Toch is dat meestal niet ver genoeg, meent Van Rooij. ‘Veel grote organisaties zijn professionale imago-bewakers en proce-begeleiders geworden. En onder de voortdurende roep om transparantie en rendement wordt er nóg verder en technocratischer geprofessionaliseerd. Ondertussen worden belangrijke maatschappelijke trends te weinig echt in het beleid meegenomen.’
Denk daarbij aan authenticiteit, de toenemende feminisering, vergrijzing en de steeds groeiende behoefte aan zingeving en moderne vormen van religie. De hegemonie van de witte, mannelijke en westerse cultuur is in snel tempo aan het afbrokkelen.

Van Ik naar Wij
Story-telling en inspiratie, daar moet het om gaan in de chari-sector, en niet om het zo perfect mogelijk bieden van transparantie en verantwoording.
Van Rooij: ‘’We zitten in het tijdperk van Ik naar Wij. Het zal een enorme uitdaging worden voor al die grote chari’s om daadwerkelijk te luisteren naar de buitenwereld en hun eigen ivoren toren stelselmatig af te breken.’

Op het dakterras van de Maslov-piramide
Natuurlijk hebben verstandige bestuurders en fondsenwervers deze geluiden al wel eens eerder gehoord. Maar Van Rooij en Buiting slaagden erin een concreet en zeer uitdagend beeld neer te zetten van non-profits nieuwe stijl. Van Rooij: ‘We zitten op het dakterras van de Maslov-piramide. Vrijwel al onze behoeften zijn bevredigd. Nu willen we terug naar het kleine, het dichtbije en het échte. De globalisering gaat gelijk op met een grotere behoefte aan regionale en lokale verbondenheid.
We hebben een tijdperk van geloof in maakbaarheid achter de rug. Nu weten we dat de wereld chaotisch en onvoorspelbaar is. Dat betekent dat we ons meer gaan richten op directe locale noden en behoeften. We gaan steeds meer inzoomen op het kleine. Maar die locale groepen kunnen ook virtueel zijn.’
 
Het einde van grote organisaties
De macht van de grote instituties is snel aan het afnemen, aldus Van Rooij en Buiting. Buiting: Mensen kunnen zich verzamelen rondom een issue dat ze belangrijk vinden. Ze vormen een gemeenschap die dwars door alle grenzen heen gaat. Traditionele organisaties hebben daar steeds minder invloed op. Zij zullen dan ook onvermijdelijk kleiner en vloeiender moeten worden. De tijd van de machtige technocratische merken is definitief voorbij. Mensen maken hun eigen kleine merkje, als ze zich niet meer persoonlijk betrokken voelen bij die grote club.’

Uiteindelijk gaat het allemaal om aandacht, om gekend en gehoord te worden, meent Van Rooij. ‘In de enorme professionalisering van onze sector, en in onze zucht om een echte bedrijven te worden, zijn we maar al te vaak de mens vergeten. Die bleef toch wel doneren. Vooral als hij een automatische incasso had afgegeven. Dat is nu eenmaal het financiële fundament van veel goede doelen. Maar die tijd is echt voorbij. De nieuwe donateur is een gelegenheids-gever: met één druk op de knop bepaalt hij welk doel of sub-doel gesteund wordt. En dat kan volgende week weer iets anders zijn.’

Verdieping!
Wellicht de belangrijkste trend volgens Van Rooij en Buiting die is van de verdieping. Van Rooij: ‘Die hangt natuurlijk direct samen met het wegvallen van de traditionele vormen van religie. Daar komen andere, meer diffusse vormen voor terug: mindfulness en spiritualiteit. Dat worden bijna dagelijkse begrippen: de Boeddhabeelden liggen bij Blokker. Direct daarmee samenhangend: de trend van duurzaamheid. ‘Die is voorlopig nog lang niet ten einde. En past helemaal in het verlangen naar puurheid.’

Samen met ‘doelgenoten’
Wat gaan al deze trends betekenen voor de chari-organisaties? Ze worden kleiner, minder technocratisch, minder afstandelijk en steeds meer faciltators van verlangens en activiteiten van het publiek. Van Rooij: ‘Donateurs willen zelf iets beleven en organiseren. Er is zelfs een stijging van het aantal vrijwilligers.
Het trefwoord van de nieuwe tijd is “echtheid”. De mensen hebben een feilloos gevoel of iets authentiek is of een handige marketing-truc. Organisaties moeten dus veel meer aandacht schenken aan hun geloofwaardigheid. En ze moeten hun vloeiende achterban steeds controle geven over de eigen giften.’
Van Rooij schetste nog even wat deze ontwikkeling zou kunnen betekenen voor organisaties als bijvoorbeeld de Dierenbescherming en SOS-Kinderdorpen. Lean and mean, platte organisaties met veel minder werknemers, en steeds meer een coachende rol. Een kleine spin in het web van een internationale gemeenschap van “doel-genoten”.’

www.saz.nl
www.trendseminars.nl
 

gerelateerde items